ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจ BIC

เตือนภัยธุรกิจ

บทความเตือนภัย : การชำระเงินค่าธรรมเนียมต่างๆ ให้กับบริษัทจีน

ด้วยศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ประจำสถานกงสุลใหญ่ ณ นครซีอาน ได้รับการร้องเรียนจากวิสาหกิจไทยว่าบริษัทไทยได้รับคำสั่งซื้อสินค้าจากบริษัทจีน หลังการลงนามในสัญญาซื้อขายแล้ว บริษัทจีน (ผู้ซื้อ) จะขอให้บริษัทไทย (ผู้ขาย) ชำระเงินค่านิติกรณ์ ค่าธรรมเนียมการทำสัญญา หรือค่าธรรมเนียมสกุลเงินต่างประเทศก่อน บริษัทจีนจึงจะสามารถชำระเงินค่าสินค้าให้แก่บริษัทไทยได้ ซึ่งในช่วงที่ผ่านมา มีผู้ประกอบการไทยจำนวนไม่น้อย เมื่อได้รับยอดคำสั่งซื้อจำนวนมากก็ได้เดินทางมาลงนามในสัญญาที่ประเทศจีน (ซึ่งช่วงนี้ส่วนใหญ่ผู้ประกอบการไทยอาจรู้สึกติดใจสงสัยเล็กน้อยเมื่อเห็นสถานที่ แต่ก็คิดว่าลงนามในสัญญาต่อหน้าแล้ว น่าจะไม่มีปัญหาอะไร) เมื่อบริษัทจีนขอให้ชำระเงินค่าต่างๆ จึงโอนเงินไปให้บริษัท และภายหลังการชำระเงินแล้วก็ไม่สามารถติดต่อบริษัทจีนได้อีกเลย

จากการตรวจสอบของศูนย์ข้อมูลฯ พบว่า บริษัทคู่ค้าชาวจีนดังกล่าวมีการจดหมายเลขทะเบียนพาณิชย์จริง ซึ่งทำให้กรณีการตรวจสอบสถานะการขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานพาณิชย์ท้องถิ่นของจีนไม่สามารถระบุความโปร่งใสในการทำธุรกิจได้อีกต่อไป เกี่ยวกับเรื่องนี้ ศูนย์ข้อมูลฯ ได้ประสานไปยังสภาส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศมณฑลส่านซี ให้ดำเนินการตรวจสอบและดำเนินคดีทางกฎหมาย และเพื่อป้องกันไม่ให้วิสาหกิจไทยตกเป็นเหยื่อของการฉ้อโกง ทั้งนี้ ศูนย์ข้อมูลฯ ขออนุญาตแนะนำข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการดำเนินธุรกิจของท่าน ดังนี้     

1. เมื่อได้รับคำสั่งซื้อสินค้าจากบริษัทจีน หากเป็นยอดสั่งซื้อจำนวนมาก ขอให้ผู้ประกอบการไทยพิจารณาข้อสัญญาและรายละเอียดการสั่งซื้อให้รอบคอบและเป็นเหตุเป็นผลตามหลักธุรกิจสากล 

2. หากพิจารณาข้อสัญญาและรายละเอียดของคำสั่งซื้อแล้ว พบว่ามีข้อสงสัยหรือไม่เป็นไปตามแนวปฏิบัติสากล ผู้ประกอบการไทยอาจพิจารณาค้นหาข้อมูลโดยการพิมพ์ชื่อบริษัทคู่ค้าใน Google หรือค้นหาชื่อผ่านเว็บไซต์หรือเว็บบอร์ดที่รวบรวมข้อมูลการฉ้อโกง เช่น www.fraudslist.com หากพบชื่อบริษัทคู่ค้าของท่านในเว็บไซต์หรือเว็บบอร์ดเหล่านี้ ขอให้ท่านตั้งข้อสันนิษฐานว่าอาจเป็นคำสั่งซื้อหลอก หรือมีเจตนาฉ้อโกงแอบแฝง นอกจากนี้ ศูนย์ข้อมูลฯ มีข้อสังเกตว่า ในเว็บไซต์ของบริษัทจีนเหล่านี้ มักมีแต่หน้าภาษาอังกฤษ แต่ไม่มีเนื้อหาเกี่ยวกับบริษัทมากนัก หรือข้อมูลสินค้าของบริษัทก็มักเป็นเพียงรูปภาพ ไม่มีรายละเอียด รวมถึงข่าวสารของบริษัทก็มักเป็นข่าวภาษาอังกฤษที่ไม่เกี่ยวข้องกับบริษัท เหมือนเป็นการคัดลอกมาจากเว็บไซต์ต่างๆ แบบสุ่มๆ

3. ท่านสามารถติดต่อหน่วยงานไทยที่ตั้งอยู่ในพื้นที่เพื่อช่วยตรวจสอบสถานะของบริษัทคู่ค้าชาวจีนได้ ได้แก่ (1) ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน (BIC) ประจำสถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ทั้ง 10 แห่ง และ (2) สำนักงานพาณิชย์ในต่างประเทศ ณ กรุงปักกิ่ง และสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) ภายใต้สังกัดกระทรวงพาณิชย์ โดยสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเกี่ยวกับเขตความรับผิดชอบของ สคต. ได้ที่เว็บไซต์ www.thaitradechina.cn/en

ปัจจุบัน การทำการค้ากับคู่ค้าชาวจีนจำเป็นต้องเพิ่มความรอบคอบและรัดกุมมากขึ้น เนื่องจากปรากฏข่าวการหลอกลวงตามสื่อต่างๆ เป็นจำนวนมาก และด้วยความก้าวหน้าทางอินเทอร์เน็ตและเทคโนโลยี ทำให้มิจฉาชีพสามารถหลอกลวงผู้อื่นให้โอนเงินหรือชำระเงินค่าธรรมเนียมได้สะดวกมากยิ่งขึ้น โดยในระยะ 1-2 ปีที่ผ่านมา ศูนย์ข้อมูลฯ มักได้รับการร้องเรียนในกรณีฉ้อโกงที่มักจะมีการพัฒนารูปแบบที่ก้าวหน้าขึ้นเรื่อยๆ ด้วยวิธีการต่างๆ ซึ่งกว่าผู้ประกอบการชาวไทยจะทราบว่าเป็นการฉ้อโกงก็ได้สร้างความเสียหายให้กับธุรกิจของท่านเสียแล้ว ดังนั้น การเพิ่มความระมัดระวังในการลงนามในสัญญาและไม่ตื่นเต้นกับยอดการสั่งซื้อสินค้าจนขาดความรอบคอบในการพิจารณาเหตุและผลจนเกินไป รวมไปถึงการประสานหน่วยงานไทยในพื้นที่ให้ช่วยตรวจสอบสถานะบริษัทคู่ค้าก่อนการลงนามในสัญญา ก็จะช่วยลดโอกาสความเสี่ยงในการถูกฉ้อโกง ซึ่งดีกว่า “วัวหายแล้วล้อมคอก” ได้

รายชื่อบริษัทจีนที่สงสัยว่าเข้าข่ายหลอกลวง และเหตุการณ์ที่บริษัทไทยประสบ

บริษัทจีน

เหตุการณ์ที่บริษัทไทยประสบปัญหา

สถานะล่าสุดของบริษัทจีน

บ. Xi’an Kun Kuang Industry and Trade Co., Ltd

กรณีที่ 1

บ.ไทยได้รับการติดต่อสั่งซื้อสินค้าจาก บ.จีน มูลค่าประมาณ 200,000 USD โดย บ.จีนแจ้งว่า บ.ของตนมีรัฐบาลจีนเป็นผู้ถือหุ้น ซึ่งจะต้องลงนามในสัญญา 3 ฉบับ โดยเก็บที่ บ.ไทย บ.จีน และรัฐบาลจีนอย่างละฉบับ ซึ่งฉบับที่เก็บที่รัฐบาลจีนจะต้องเสียค่าธรรมเนียม 3,000 USD จึงขอให้ บ.ไทยรับผิดชอบค่าธรรมเนียมคนละครึ่ง (1,500 USD)

กรณีที่ 2

บ.ไทยได้รับการติดต่อสั่งซื้อสินค้าจาก บ.จีน มูลค่าประมาณ 200,000 USD โดย บ.จีน แจ้งว่า เมื่อลงนามในสัญญาแล้ว บ.ไทยจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียม 3,000 USD เนื่องจากเป็นกฎหมายจีน

ถูกระงับใบอนุญาตการทำธุรกิจ และปัจจุบัน ย้ายที่อยู่ และไม่สามารถติดต่อได้

บ. Xi’an Create Mao Import and Export Trading Co., Ltd

บ. ไทยได้รับการติดต่อสั่งซื้อสินค้าจาก บ.จีน มูลค่าประมาณ 800,000 USD แต่ บ.ไทยเห็นว่า มูลค่าการซื้อขายสูงจึงขอให้ศูนย์ BIC ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ

สถานะการขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานพาณิชย์ของจีนแจ้งว่า “ดำเนินการปกติ” แต่ในทางปฏิบัติอาจไม่มีการดำเนินธุรกิจอย่างแท้จริง

บ. Shanxi Teng Yu Imp & Exp Co., Ltd

บ.ไทยได้รับการติดต่อสั่งซื้อสินค้าจาก บ.จีน จำนวน 100,000 ชิ้น และขอให้ บ.ไทยเดินทางมาลงนามในสัญญาที่จีน หากไม่มาจะไม่สามารถชำระเงินค่าสินค้าได้

สถานะการขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานพาณิชย์ของจีนแจ้งว่า “ดำเนินการปกติ” แต่ในทางปฏิบัติอาจไม่มีการดำเนินธุรกิจอย่างแท้จริง

บ. Xi'an Yuan Ting Materials Co., Ltd

บ.ไทยได้รับการติดต่อสั่งซื้อสินค้าจาก บ.จีน และได้เดินทางมาลงนามในสัญญาที่จีน ภายหลังจากการลงนาม บ.จีนขอให้ บ.ไทยชำระเงินค่ารับรองเอกสาร (นิติกรณ์) จำนวน 900 Euro และค่าธรรมเนียมธนาคาร จำนวน 1,200 Euro ให้แก่ บ. จีนก่อนจึงจะสามารถโอนเงินค่ามัดจำสินค้าให้แก่ บ.ไทยได้ ภายหลังจากชำระเงินจำนวนดังกล่าวไปแล้ว บ.ไทยไม่สามารถติดต่อ บ. จีนได้

ถูกระงับใบอนุญาตการทำธุรกิจ และปัจจุบัน ย้ายที่อยู่ และไม่สามารถติดต่อได้

บ. Shanxi Ou Kuo Imp&Exp Trade Co., Ltd

บ.ไทยได้รับการติดต่อสั่งซื้อสินค้าจาก บ.จีน มูลค่าประมาณ 1,000,000 USD โดยได้เดินทางมาลงนามในสัญญาที่จีน ภายหลังจากการลงนาม บ.จีนขอให้ บ.ไทยรับผิดชอบค่ารับรองเอกสาร (นิติกรณ์) คนละครึ่ง (2,650 USD) ต่อมา บ.จีนแจ้งว่า บ.ไทยจะต้องชำระเงินค่ารับรองเอกสารเพิ่มเติม เพราะจำนวนที่ บ.ไทยจ่ายไปแล้ว มีความผิดพลาดในการคำนวน และ บ. จีนยังไม่สามารถจ่ายเงินค่าสินค้างวดแรกตามที่ตกลงกันไว้ได้ เพราะประสบปัญหาทางการเงิน

สถานะการขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานพาณิชย์ของจีนแจ้งว่า “ดำเนินการปกติ” แต่ไม่สามารถติดต่อได้