คนไทยในต่างประเทศ

กฎหมายแรงงานเกี่ยวกับการจ้างงานชาวต่างชาติในจีน

ด้วยเมื่อวันที่ 6 ก.ค. 2562 สกญ. ณ นครคุนหมิง ได้จัดการบรรยายเรื่องกฎหมายแรงงานเกี่ยวกับการจ้างงานชาวต่างชาติในจีน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้แรงงานไทย และนายจ้างไทย (ธุรกิจของไทยที่จดทะเบียนและดำเนินธุรกิจในจีน) ได้รับทราบถึงสิทธิประโยชน์ หน้าที่ และขั้นตอนการยื่นเอกสารต่างๆ ตามกฎหมายแรงงานและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องของจีน

สรุปกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจ้างงานชาวต่างชาติในประเทศจีน ประกอบด้วย 2 ส่วน ดังนี้

ก. ระเบียบเฉพาะสำหรับการจ้างงานชาวต่างชาติ

     1. การบริหารจัดการแรงงานต่างชาติ

          1.1 ใบอนุญาตสำหรับการจ้างงาน

               1.1.1 นายจ้างต้องยื่นขอใบอนุญาตจ้างลูกจ้างชาวต่างชาติจากกรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคม

               1.1.2 ลูกจ้างชาวต่างชาตินำใบอนุญาตจ้างแรงงานต่างชาติไปประกอบการขอวีซ่าทำงาน (Z) เพื่อเดินทางเข้าประเทศจีน

               1.1.3 นายจ้างและลูกจ้างชาวต่างชาติยื่นขอใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) ต่อกรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคมภายใน 15 วันนับจากวันที่เดินทางเข้าประเทศจีน

               1.1.4 นายจ้างและลูกจ้างชาวต่างชาติยื่นขอใบอนุญาตพำนัก (Residence Permit) ต่อ Public Security Bureau Exit and Entry Administration Office ภายใน 30 วันนับจากวันที่เดินทางเข้าประเทศจีน

               1.1.5 ชาวต่างชาติที่มีคุณสมบัติต่อไปนี้ สามารถทำงานในประเทศจีนได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงาน

                    (1) ชาวต่างชาติที่ได้รับ “ใบรับรองผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ” ที่ออกโดยสำนักงานผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ (Foreign Experts Affairs) ของจีน โดยเป็นผู้เชี่ยวชาญชาวต่างชาติด้านเทคโนโลยีหรือด้านบริหารซึ่งรัฐบาลจีนว่าจ้างโดยตรง หรือเป็นผู้เชี่ยวชาญชาวต่างชาติด้านเทคโนโลยีหรือด้านบริหารที่มีตำแหน่งด้านเทคโนโลยีระดับสูงหรือมีหนังสือรับรองคุณสมบัติทักษะพิเศษที่รับรองโดยหน่วยงานกำกับเทคโนโลยีหรือสมาคมวิชาชีพที่ได้รับการยอมรับในระดับชาติของผู้เชี่ยวชาญหรือระดับนานาชาติซึ่งหน่วยงานภาครัฐของจีนหรือหน่วยงานกิจการเฉพาะของจีนว่าจ้าง

                    (2) ชาวต่างชาติที่ได้รับ “ใบอนุญาตชาวต่างชาติทำงานด้านปิโตรเลียมในทะเลจีน” ซึ่งไม่ต้องขึ้นมาบนพื้นแผ่นดินของประเทศจีน

                    (3) ชาวต่างชาติที่ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงวัฒนธรรมจีนในการแสดงศิลปะและวัฒนธรรม

          1.2 การจ้างงาน

               1.2.1 นายจ้างและลูกจ้างชาวต่างชาติต้องทำสัญญาจ้างงานตามกฎหมายจีน โดยสัญญาจ้างงานมีอายุสูงสุดไม่เกิน 5 ปี

               1.2.2 กฎระเบียบเกี่ยวกับสิทธิแรงงานและสภาพแวดล้อมในการทำงานสำหรับลูกจ้างชาวต่างชาติ ใช้กฎระเบียบเดียวกับลูกจ้างจีน

               1.2.3 นายจ้างและลูกจ้างชาวต่างชาติต้องยื่นขอต่ออายุใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) 30 วันก่อนใบอนุญาตทำงานหมดอายุ หากไม่ต่ออายุ ถือว่าใบอนุญาตทำงานถูกยกเลิกโดยอัตโนมัติ

               1.2.4 หากลูกจ้างชาวต่างชาติเปลี่ยนนายจ้างหรือพื้นที่ทำงาน จะต้องดำเนินการขอเปลี่ยนใบอนุญาตทำงานใหม่

               1.2.5 หากลูกจ้างชาวต่างชาติทำผิดกฎหมายจีนหรือถูกเลิกจ้าง นายจ้างต้องแจ้งกรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคม และ Public Security Bureau Exit and Entry Administration Office ทันที เพื่อยกเลิกสัญญาจ้างงาน ใบอนุญาตทำงาน และใบอนุญาตพำนัก

               1.2.6 ลูกจ้างชาวต่างชาติที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตทำงาน จะถูกลงโทษตามกฎหมายจีน ตั้งแต่โทษสถานเบาคือถูกปรับ จนถึงโทษสถานหนักคือให้ออกนอกประเทศ

     2. ประกันสังคม

ลูกจ้างชาวต่างชาติต้องเข้าระบบประกันสังคมซึ่งครอบคลุม 5 กรณี[1] ได้แก่ กรณีชราภาพ กรณีเจ็บป่วย กรณีว่างงาน (3 กรณีแรก ให้นายจ้างและลูกจ้างชาวต่างชาติจ่ายเงินร่วมกัน) กรณีบาดเจ็บจากการทำงาน และกรณีคลอดบุตร (2 กรณีหลัง ให้นายจ้างจ่ายเงินฝ่ายเดียว) ซึ่ง “กฎหมายประกันสังคม” กำหนดให้ลูกจ้างต้องเข้าระบบประกันสังคม

ข. ระเบียบทั่วไปสำหรับการจ้างงานชาวต่างชาติ[2]

  • สัญญาจ้างงาน นายจ้างและลูกจ้างต้องทำสัญญาจ้างงานเป็นลายลักษณ์อักษรภายใน 30 วันนับจากวันแรกที่ทำงาน หากไม่มีการทำสัญญาจ้างงานภายใน 30 วันตามกฎหมายกำหนด ลูกจ้างสามารถฟ้องให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างของเดือนที่ 2-12 ในอัตรา 2 เท่าของค่าจ้างเดือนแรก (หรือค่าจ้างที่ได้ตกลงกันไว้) และตั้งแต่เดือนที่ 13 เป็นต้นไป ให้ถือว่าการจ้างงานดังกล่าวเป็นการว่าจ้างแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา (No Fix Term Contract) โดยอัตโนมัติ
  • ช่วงทดลองงาน กรณีสัญญาจ้างงานมีอายุไม่ถึง 1 ปี กำหนดให้มีช่วงทดลองงานได้ไม่เกิน 1 เดือน กรณีสัญญาจ้างงานมีอายุระหว่าง 1-3 ปี กำหนดให้มีช่วงทดลองงานได้ไม่เกิน 2 เดือน และกรณีสัญญาจ้างงานมีอายุตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป กำหนดให้มีช่วงทดลองงานได้ไม่เกิน 6 เดือน
  • การยกเลิกสัญญาจ้างงาน 4 กรณี

               (1) กรณีนายจ้างและลูกจ้างตกลงร่วมกันก็สามารถยุติสัญญาจ้างงาน

               (2) กรณีลูกจ้างขอลาออก ต้องแจ้งล่วงหน้า 30 วัน หากอยู่ในช่วงทดลองงานต้องแจ้งล่วงหน้า 3 วัน

               (3) กรณีนายจ้างทำผิดสัญญาจ้างหรือผิดกฎหมาย ลูกจ้างสามารถยกเลิกสัญญาได้ โดยนายจ้างจะต้องจ่ายเงินชดเชยแก่ลูกจ้าง (รวมทั้งกรณีนายจ้างเลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีความผิด) โดยนายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยการเลิกจ้าง 1 เดือนต่ออายุงาน 1 ปี

               (4) กรณีลูกจ้างไม่ผ่านการทดลองงาน หรือลูกจ้างกระทำผิดจนสร้างความเสียหายแก่นายจ้าง โดยนายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเลิกจ้าง

  • เวลาทำงาน ไม่เกิน 8 ชั่วโมง/วัน ไม่เกิน 40 ชั่วโมง/สัปดาห์ และมีวันหยุดอย่างน้อย 1 วัน/ 1 สัปดาห์
  • ค่าตอบแทน

               (1) ค่าจ้าง นายจ้างจะต้องจ่ายค่าจ้างตรงตามเวลาและครบตามจำนวน โดยไม่ต่ำกว่าอัตราค่าจ้างขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด (ปัจจุบันอัตราค่าจ้างขั้นต่ำในนครคุนหมิง 1,670 หยวน/เดือน)

               (2) ค่าล่วงเวลา

                    - การทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ ให้นายจ้างจ่ายค่าล่วงเวลา 1.5 เท่าของค่าจ้าง

                    - การทำงานล่วงเวลาในวันหยุดประจำสัปดาห์ ให้นายจ้างจัดสรรวันหยุดชดเชยให้แก่ลูกจ้าง หรือจ่ายค่าล่วงเวลา 2 เท่าของค่าจ้าง และ

                    - การทำงานล่วงเวลาในวันหยุดตามที่กฎหมายจีนกำหนด (11 วัน ได้แก่ วันตรุษจีน 3 วัน วันชาติจีน 3 วัน และวันหยุดอื่นอีก 5 เทศกาล เทศกาลละ 1 วัน) ให้นายจ้างจ่ายค่าล่วงเวลา  3 เท่าของค่าจ้าง

สรุปสาระสำคัญช่วงถาม-ตอบ

  • กรณีลูกจ้างชาวจีน หากนายจ้างและลูกจ้างตกลงทำสัญญาจ้างงานแบบมีกำหนดระยะเวลา (Fix Term Contract) ติดต่อกันแล้ว 2 ครั้ง สัญญาครั้งที่ 3 จะต้องเป็นสัญญาแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา (No Fix Term Contract) หรือหากนายจ้างจ้างลูกจ้างคนเดิมต่อเนื่องเป็นเวลาครบ 10 ปี ให้ถือว่าการจ้างงานนั้น
    เป็นการว่าจ้างแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา (No Fix Term Contract) โดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ดี สำหรับลูกจ้างชาวต่างชาติ ระเบียบเฉพาะสำหรับการจ้างงานชาวต่างชาติกำหนดให้สัญญาจ้างงานมีอายุสูงสุดไม่เกิน 5 ปี ส่งผลให้ลูกจ้างชาวต่างชาติไม่สามารถทำสัญญาแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา (No Fix Term Contract) ได้
  • กรณีการคลอดบุตร แรงงานสตรีชาวต่างชาติมีสิทธิลาคลอดบุตร 98 วัน น้อยกว่าแรงงานสตรีจีน (แรงงานสตรีจีนมีสิทธิลาคลอดบุตร 98 วัน บวกการลาคลอดเพิ่มตามระเบียบการควบคุมกำเนิดของแต่ละมณฑล มณฑลยูนนานกำหนดให้ลาคลอดบุตรเพิ่มได้อีก 60 วัน) ทั้งนี้ “ข้อกำหนดพิเศษเรื่องการคุ้มครองการทำงานของแรงงานสตรี” กำหนดว่า หากแรงงานสตรีเข้าระบบประกันการคลอดบุตร ให้กองทุนประกันการคลอดบุตรเป็นผู้จ่ายเงินอุดหนุนการคลอดบุตรในช่วงที่แรงงานสตรีลาคลอดบุตร หากไม่ได้เข้าระบบประกันการคลอดบุตร ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างในช่วงที่แรงงานสตรีลาคลอดบุตร
  • นายจ้างมีหน้าที่หักภาษีเงินได้ของลูกจ้าง ณ ที่จ่าย
  • หากนายจ้างและลูกจ้างมีความเห็นไม่ตรงกัน ลูกจ้างมีสิทธิดังต่อไปนี้

               (1) ลูกจ้างเจรจากับนายจ้างด้วยตนเองหรือขอให้สหภาพแรงงานช่วยเจรจากับนายจ้าง

               (2) ลูกจ้างยื่นความประสงค์ต่อกรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคม เพื่อขอให้หน่วยงานไกล่เกลี่ยข้อพิพาทประจำบริษัทนายจ้างหรือประจำชุมชนช่วยเจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาทกับนายจ้าง

               (3) ยื่นฟ้องต่อคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการแรงงาน และ

               (4) ฟ้องศาลแพ่ง

  • หากมีการละเมิดสิทธิประโยชน์ด้านแรงงาน ลูกจ้างสามารถร้องเรียนต่อสำนักงานตรวจสอบสิทธิแรงงาน (劳动保障监察) ภายใต้กรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคม ผ่านช่องทางต่อไปนี้

               (1) สายด่วนหมายเลข 12333

               (2) แอปพลิเคชัน “云南人社” ของกรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคม มณฑลยูนนาน และ

               (3) ที่ทำการสำนักงานตรวจสอบสิทธิแรงงานในพื้นที่ตั้งแต่ระดับอำเภอขึ้นไป

********************

ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง
9 กรกฎาคม 2562



[1] สำหรับลูกจ้างชาวจีนครอบคลุม 6 กรณี โดยเพิ่มเติมกรณีกองทุนที่อยู่อาศัย

[2] ใช้กฎหมายเดียวกับแรงงานจีน ได้แก่ กฎหมายแรงงาน และกฎหมายสัญญาจ้างงาน

 

การขอใบอนุญาตทำงานในประเทศจีนสำหรับชาวต่างชาติ

 

คุณสมบัติของชาวต่างชาติ

1. อายุ 18 ปีบริบูรณ์ สุขภาพแข็งแรง

2. มีทักษะเฉพาะด้านที่จำเป็นต่อการทำงาน และมีประสบการณ์ทำงานอย่างน้อย 2 ปี

3. ไม่มีประวัติอาชญากรรม

4. มีหน่วยงานจ้างงานแน่นอน

5. มีหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่สามารถใช้แทนหนังสือเดินทาง

6. ชาย อายุระหว่าง 18 - 60 ปี หญิง อายุระหว่าง 18 - 55 ปี

7. เงื่อนไขอื่นตามที่กฎหมายกำหนด


ขั้นตอนที่ 1 การขอใบอนุญาตจ้างงานชาวต่างชาติ

1. นายจ้างติดต่อและแจ้งตำแหน่งงานว่างต่อกรมทรัพยากรมนุษย์และสวัสดิการสังคม (กรมแรงงานเดิม) มณฑลยูนนาน เพื่อให้กรมฯ ดำเนินการประกาศรับสมัครงาน หรืออนุมัติให้นายจ้างประกาศรับสมัครงานผ่านสื่อต่างๆ หากไม่มีบุคคลสัญชาติจีนสนใจสมัครภายใน 30 วัน จึงจะสามารถจ้างชาวต่างชาติได้

2. นายจ้างยื่นขอใบอนุญาตให้จ้างงานชาวต่างชาติต่อกรมฯ พร้อมเอกสารดังนี้

            - แบบฟอร์มขอใบอนุญาตให้จ้างงานชาวต่างชาติ

            - ประวัติส่วนตัวของชาวต่างชาติ

            - หนังสือแสดงความจำนงในการจ้างงาน

            - รายงานเหตุผลในการจ้างงานชาวต่างชาติและหนังสือรับรองว่าไม่มีคนจีนสมัครงานในตำแหน่งดังกล่าวซึ่งออกให้โดย สนง.แรงงานในท้องถิ่น

            - ประกาศนียบัตรรับรองทักษะเฉพาะด้านที่จำเป็นต่อการทำงาน และประวัติการทำงานของชาวต่างชาติ

            - หนังสือรับรองสุขภาพจากสถานพยาบาลในประเทศของชาวต่างชาติ

            - หนังสือจดทะเบียนของบริษัทนายจ้างและเอกสารที่เกี่ยวข้อง

            - เอกสารอื่นๆ ตามที่กฎหมายกำหนด

3. เมื่อกรมฯ ทำการตรวจสอบและให้การอนุมัติแล้ว นายจ้างจะได้รับใบอนุญาตให้จ้างงานชาวต่างชาติต่อไป

 

ขั้นตอนที่ 2 การออกหนังสือรับรองเพื่อขอวีซ่าประเภททำงาน (Z) ให้แก่ชาวต่างชาติ

นายจ้างนำใบอนุญาตให้จ้างงานชาวต่างชาติไปติดต่อหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ออกหนังสือรับรองเพื่อขอวีซ่าประเภททำงาน (Z) ให้แก่ชาวต่างชาติ (โดยทั่วไป คือ สนง.ต่างประเทศมณฑลยูนนาน) เพื่อให้หน่วยงานดังกล่าวออกหนังสือรับรองเพื่อขอวีซ่าประเภททำงาน (Z) ให้แก่ชาวต่างชาติต่อไป

 

ขั้นตอนที่ 3 การยื่นขอวีซ่าประเภททำงาน (Z)

เมื่อชาวต่างชาติได้รับใบอนุญาตให้จ้างงานชาวต่างชาติ และหนังสือรับรองเพื่อขอวีซ่าประเภททำงาน (Z) ให้แก่ชาวต่างชาติแล้ว ให้นำเอกสารดังกล่าวพร้อมหนังสือเดินทางและเอกสารที่เกี่ยวข้องอื่นๆ ไปยื่นขอวีซ่าประเภททำงาน (Z) ณ สอท./สกญ.จีน ณ ประเทศไทยต่อไป

 

ขั้นตอนที่ 4 การยื่นขอใบอนุญาตทำงาน

นายจ้างติดต่อกรมฯ เพื่อขอออกใบอนุญาตทำงาน ภายใน 15 วันนับจากวันแรกที่ชาวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศจีน พร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้องดังนี้

            - หนังสือเดินทางที่มีวีซ่าประเภททำงาน (Z) หรือเอกสารที่สามารถใช้แทนหนังสือเดินทางพร้อมสำเนา

            - สัญญาการจ้างงานระหว่างนายจ้างกับชาวต่างชาติ

            - แบบฟอร์มขอใบอนุญาตทำงานสำหรับชาวต่างชาติ ดาวน์โหลดได้ที่ www.ynl.gov.cn

            - หนังสือรับรองสุขภาพที่ออกให้โดยสถานพยาบาลที่ สนง.ควบคุมอนามัยและกักกันโรคกำหนด

            - ใบอนุญาตให้จ้างงานชาวต่างชาติ

            - เอกสารอื่นๆ ตามที่กฎหมายกำหนด

 

ขั้นตอนที่  การยื่นขอใบอนุญาตพำนักอาศัยในประเทศจีน

หลังจากได้รับใบอนุญาตทำงานแล้ว ชาวต่างชาติดังกล่าวจะต้องติดต่อ สนง.ตรวจคนเข้าเมือง เพื่อยื่นขอใบอนุญาตพำนักอาศัยในประเทศจีน ภายใน 30 วันนับจากวันแรกที่ชาวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศจีน

 

สนง.จัดหางานมณฑลยูนนาน

ที่อยู่                           เลขที่ 56 ถนนหรูอัน นครคุนหมิง

เวลาทำการ                  วันจันทร์-วันพฤหัสบดี

                         (เช้า 8:30 – 11:30) (บ่าย 14:30 – 17:30)

เบอร์โทรศัพท์               0871 - 63630710 / 63630601 / 63630603