ความสัมพันธ์

ความสัมพันธ์ ไทย-อียิปต์

ความสัมพันธ์ไทย-อียิปต์

ความสัมพันธ์ทั่วไป

ประเทศไทยและสาธารณรัฐอียิปต์สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน
เมื่อวันที่ ๒๗ กันยายน ๒๔๙๗ ความสัมพันธ์ครบรอบ ๖๐ ปี เมื่อปี ๒๕๕๗ โดยอียิปต์ถือเป็นประเทศแรกในกลุ่มประเทศอาหรับที่ไทยสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต ที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับอียิปต์ดำเนินมาอย่างราบรื่นและก้าวหน้ามาตามลำดับ ต่างฝ่ายไม่มีปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างกัน และสนับสนุนซึ่งกันและกันในเวทีระหว่างประเทศ และความร่วมมือในระดับภูมิภาค

ไทยมีสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงไคโร ซึ่งมีเขตอาณาครอบคลุมสาธารณรัฐซูดาน สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเอธิโอเปีย และสาธารณรัฐจิบูตี และฝ่ายอียิปต์มีสถานเอกอัครราชทูตอียิปต์ประจำประเทศไทย ซึ่งมีเขตอาณาครอบคลุมสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และราชอาณาจักรกัมพูชา
การเมือง

                  ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับอียิปต์ ดำเนินมาอย่างราบรื่นและก้าวหน้ามาตามลำดับ โดยทั้งสองฝ่ายมีกลไกความร่วมมือระดับทวิภาคีหลัก ๆ ได้แก่

                      (๑) การประชุมคณะกรรมาธิการร่วมว่าด้วยความร่วมมือทวิภาคีระหว่างไทยกับอียิปต์ (Thai – Egyptian Joint Commission) ในระดับรัฐมนตรี ซึ่งมีการประชุมมาแล้ว ๒ ครั้ง (ปี ๒๕๔๖ ที่กรุงไคโร และปี ๒๕๔๙ ที่กรุงไคโร)

                      (๒) การประชุม Political Consultations ระดับรองปลัด / ผู้ช่วยรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของไทยและอียิปต์ ซึ่งมีการประชุมมาแล้ว ๕ ครั้ง (ปี ๒๕๔๗ ที่กรุงเทพฯ / ปี ๒๕๔๙ ที่กรุงไคโร / ปี ๒๕๕๑ ที่กรุงเทพฯ / ปี ๒๕๕๓ ที่กรุงเทพฯ และปี ๒๕๕๙ ที่กรุงไคโร)

                            ทั้งสองฝ่ายมีความร่วมมือในเวทีระหว่างประเทศ เช่น สหประชาชาติ
และองค์การความร่วมมืออิสลาม (Organisation of Islamic Cooperation - OIC) และในระดับภูมิภาค เช่น กรอบความร่วมมือเอเชีย – ตะวันออกกลาง (Asia – Middle East Dialogue – AMED) และอียิปต์ได้ภาคยานุวัติสนธิสัญญามิตรภาพและความร่วมมือในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia – TAC) เมื่อวันที่ ๖ กันยายน ๒๕๕๙

 

การค้า

ปี ๒๕๕๙ ไทยและอียิปต์มีปริมาณการค้ารวม ๘๓๖ ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยคิดเป็นการส่งออก ๗๖๖.๑๗ ดอลลาร์สหรัฐ และการนำเข้า ๗๑.๘๓ ล้านดอลลาร์สหรัฐ
โดยไทยได้ดุลการค้า ๖๙๔.๓๓ ล้านดอลลาร์สหรัฐ

สินค้าส่งออกที่สำคัญของไทยไปอียิปต์ ได้แก่ อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์ยาง เครื่องยนต์สันดาปภายในแบบลูกสูบและส่วนประกอบ และสินค้านำเข้าที่สำคัญจากอียิปต์ ได้แก่ เหล็ก เหล็กกล้าและผลิตภัณฑ์ เสื้อผ้าสำเร็จรูป สินแร่โลหะอื่น ๆ เศษโลหะและผลิตภัณฑ์ ด้ายและเส้นใย เคมีภัณฑ์

การลงทุน

ไทยมีการลงทุนที่สำคัญในอียิปต์ เช่น บริษัท พีทีที เอ็นเนอร์ยี่ รีซอร์สเซส จำกัด(PTT Energy Resources Co. Ltd. – อุตสาหกรรมพลังงาน) ซึ่งเป็นบริษัทในกลุ่ม ปตท. ได้เข้าซื้อหุ้นบริษัทอีส เมดิเตอร์เรเนียน ก๊าซ (East Mediterranean Gas Co. Ltd. – อุตสาหกรรมพลังงาน) ร้อยละ ๒๕ มูลค่า ๕๐๐ ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อดำเนินธุรกิจซื้อก๊าซธรรมชาติจากบริษัทปิโตรเลียมแห่งชาติอียิปต์ (Egyptian General Petroleum Corp. – อุตสาหกรรมพลังงาน) และบริษัทก๊าซธรรมชาติแห่งชาติอียิปต์ (Egyptian Natural Gas Holding Co. Ltd. – อุตสาหกรรมพลังงาน) เพื่อส่งออกไปยังอิสราเอล

ฝ่ายอียิปต์มีการดำเนินกิจการด้านต่าง ๆ ในไทย เช่น บริษัทนำเที่ยว และธุรกิจร้านอาหารอียิปต์ เป็นต้น ทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ข้อมูลในไตรมาสที่ ๓ ของปี ๒๕๕๙ มูลค่าการลงทุนของอียิปต์ในประเทศไทยมีมูลค่ารวม ๕.๗๘ ล้านดอลลาร์สหรัฐ

การท่องเที่ยว

ในปี ๒๕๕๙ มีนักท่องเที่ยวชาวอียิปต์เดินทางมาไทย ๒๘,๑๑๔ คน และคนไทยเดินทางไปสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ประมาณ ๑๔,๐๐๐ คน สายการบินอียิปต์แอร์ (Egypt Air) มีเที่ยวบินตรง มายังกรุงเทพฯ จำนวน ๓ เที่ยวต่อสัปดาห์

สังคมและวัฒนธรรม

ไทยและอียิปต์ได้ลงนามความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านวัฒนธรรม การศึกษา และวิทยาศาสตร์ เมื่อปี ๒๕๑๙ เพื่อเป็นกรอบความร่วมมือในการส่งเสริมกิจกรรมการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างกันเพิ่มขึ้น โดยไทยมีการส่งคณะนักแสดงพื้นบ้านเข้าร่วมงานเทศกาลพื้นบ้านนานาชาติของอียิปต์ และเมื่อปี ๒๕๕๖ สถานเอกอัครราชทูตอียิปต์ประจำประเทศไทยร่วมกับ National Centre for Child’s Culture ภายใต้กระทรวงวัฒนธรรมอียิปต์ จัดการประกวดวาดภาพในหัวข้อ “ประเทศอียิปต์ในสายตาของเยาวชน” และการประกวดผลิตภัณฑ์ของเล่นที่ทำด้วยมือ เพื่อใช้ศิลปะส่งเสริมภาพลักษณ์และความเข้าใจอันดีระหว่างอียิปต์กับนานาประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับประชาชน

เมื่อปี ๒๕๕๗ กระทรวงวัฒนธรรมได้บูรณาการความร่วมมือกับกระทรวงการต่างประเทศ จัดกิจกรรมเผยแพร่วัฒนธรรมไทย ณ ประเทศอียิปต์ ซึ่งถือเป็นโอกาสในการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองทางวัฒนธรรมในวาระครบรอบ ๖๐ ปี การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน

ความร่วมมือทวิภาคี

             ด้านการศึกษา

อียิปต์เป็นศูนย์กลางการศึกษาศาสนาอิสลามอันดับต้นของโลกมุสลิม จึงเป็นที่นิยมของนักศึกษาไทยมุสลิม ปัจจุบันมหาวิทยาลัยของประเทศไทยหลายแห่งมีโครงการความร่วมมือด้านการศึกษากับมหาวิทยาลัยอัล อัซฮัร (Al Azhar University) มหาวิทยาลัยไคโร (Cairo University) และมหาวิทยาลัย ๖ ตุลาคม (6th October University) ของอียิปต์ โดยมีความร่วมมือด้านวิชาการและการส่งอาจารย์จากอียิปต์มาสอนในมหาวิทยาลัยของไทย

                        ปัจจุบัน มีนักศึกษาไทยมุสลิมศึกษาในมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ของอียิปต์ โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยอัล อัซฮัร รวมประมาณ ๓,๕๐๐ คน โดยในแต่ละปี มหาวิทยาลัยอัล อัซฮัร ได้ให้ทุนการศึกษาแก่นักศึกษาไทยมุสลิมปีละ ๘๐ ทุน นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยอัล อัซฮัร ยังได้จัดส่งครูมาสอนในโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามหลายแห่งในประเทศไทยมาเป็นเวลากว่า ๒๐ ปี ทั้งนี้ ตั้งแต่ปี ๒๕๔๙ ถึงปัจจุบัน ประเทศไทยได้บริจาคเงินปีละ ๑ ล้านบาท ให้แก่มหาวิทยาลัย อัล อัซฮัร เพื่อสนับสนุนกิจกรรมของนักศึกษาไทยด้วย

              ด้านวิชาการ

                        ไทยและอียิปต์ได้ลงนามความตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางวิชาการและการพัฒนาระหว่างกัน เมื่อปี ๒๕๕๕ ปัจจุบัน ไทยให้ความร่วมมือในโครงการทำปะการังเทียมเพื่อการพัฒนาแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำในเขตทะเลแดงตอนใต้ของอียิปต์ และไทยจัดการฝึกอบรมให้แก่ประเทศในภูมิภาคแอฟริกา รวมถึงอียิปต์ ในสาขาต่าง ๆ อาทิ เกษตร สาธารณสุข การพัฒนาชุมชน การท่องเที่ยว เป็นต้น

                        อียิปต์ให้ทุนฝึกอบรมด้านเกษตรกรรมแก่ประเทศไทย โดยเน้นสาขาเกษตร ประมง และสัตวบาล ประมาณปีละ ๑๐ ทุน

              ด้านกงสุลและแรงงาน

                        มีคนไทยในอียิปต์ประมาณ ๓,๗๐๐ คน โดยเป็นนักศึกษาไทยมุสลิมประมาณ ๓,๕๐๐ คน ที่เหลือส่วนใหญ่เป็นพนักงานนวดและสปา พ่อครัว และผู้ที่สมรสกับชาวต่างชาติ

 

ความตกลงที่สำคัญกับไทย

      ความตกลงที่ลงนามแล้ว ๑๑ ฉบับ

       ๑. ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางวัฒนธรรม การศึกษาและวิทยาศาสตร์ระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๑๙)

       ๒.    บันทึกความเข้าใจเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตารางเส้นทางการบินในข้อ ๒ ของบันทึกความเข้าใจเรื่องการให้บริการเดินอากาศระหว่างผู้แทนไทยและอียิปต์ ฉบับลงวันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๑๘ (ลงนามเมื่อวันที่ ๔ เมษายน ๒๕๒๓)

       ๓.    ความตกลงทางการค้าระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๒๗)

       ๔.    ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และวิชาการระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๘ มีนาคม ๒๕๓๐)

       ๕.  หนังสือแลกเปลี่ยนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๓๑)

       ๖.    ความตกลงว่าด้วยการบริการเดินอากาศระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๓๑)

       ๗.    หนังสือแลกเปลี่ยนระหว่างกันเพื่อจัดตั้งคณะกรรมาธิการว่าด้วยความร่วมมือทวิภาคีระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๔ กันยายน ๒๕๓๒)

       ๘.    ความตกลงระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์เพื่อการส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุน (ลงนามเมื่อวันที่ ๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓)

       ๙.    พิธีสารการหารือและความร่วมมือระหว่างกระทรวงการต่างประเทศแห่งราชอาณาจักรไทยกับกระทรวงการต่างประเทศแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๔๖)

       ๑๐. ความตกลงระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์เพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อน และการป้องกันการเลี่ยงรัษฎากรในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีเก็บจากเงินได้ (ลงนามเมื่อวันที่ ๒๙ มกราคม ๒๕๔๙)

       ๑๑. ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางวิชาการและการพัฒนาระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (ลงนามเมื่อวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๕)

 

การเยือนที่สำคัญ

            ฝ่ายไทย

                       (๑) การเยือนระดับพระราชวงศ์

                             สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร (เมื่อครั้ง
ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร)

        วันที่ ๑๒ - ๑๗ ธันวาคม ๒๕๓๑ เสด็จฯ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ ตามคำทูลเชิญของประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ 

                             สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

        วันที่ ๑๗ - ๒๓ มีนาคม ๒๕๕๐ เสด็จฯ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ

                             สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี

        - วันที่ ๕ – ๑๕ มกราคม ๒๕๓๓ เสด็จเยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ

        - วันที่ ๘ – ๑๓ มกราคม ๒๕๓๖ เสด็จเยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ

                             สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส
ราชนครินทร์

   เดือนธันวาคม ๒๕๔๘ เสด็จเยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์เป็นการส่วนพระองค์

      สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา

        วันที่ ๗ – ๑๔ มกราคม ๒๕๕๔ เสด็จเยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์เป็นการส่วนพระองค์

      สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์

        วันที่ ๒๐ – ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๒ เสด็จเยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์เป็นการส่วนพระองค์

การเยือนระดับรัฐบาล

                            นายกรัฐมนตรี

        มีนาคม ๒๕๓๐ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรี เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ

                             รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ/รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง
การต่างประเทศ

        - วันที่ ๒๙ - ๓๐ มกราคม ๒๕๔๖ นายสุรเกียรติ์ เสถียรไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ และเป็นประธานร่วมการประชุมคณะกรรมาธิการร่วม ไทย - อียิปต์ ครั้งที่ ๑

        - วันที่ ๒๘ - ๓๐ มกราคม ๒๕๔๙ นายกันตธีร์ ศุภมงคล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ และเป็นประธานร่วม
การประชุมคณะกรรมาธิการร่วม ไทย - อียิปต์ ครั้งที่ ๒

        - วันที่ ๑๗ - ๑๘ เมษายน ๒๕๕๐ นายสวนิต คงสิริ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ

        - วันที่ ๑๕ - ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๕๒ นายกษิต ภิรมย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ เพื่อเข้าร่วมการประชุมกลุ่มประเทศไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด ครั้งที่ ๑๕ ซึ่งอียิปต์เป็นเจ้าภาพ

        - วันที่ ๒๐ - ๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๕ นายสุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการ

        - วันที่ ๒๑ กันยายน 2559 นายวีระศักดิ์ ฟูตระกูล ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เข้าร่วมประชุม Political Consultations ไทย-อียิปต์ ครั้งที่ ๕

                             รัฐมนตรีกระทรวงอื่น ๆ

                                    - วันที่ ๑๐ – ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗ นายจาตุรนต์ ฉายแสง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์เพื่อหารือแนวทางให้การช่วยเหลือและสนับสนุนนักเรียนไทยในอียิปต์

                                    - วันที่ ๔ - ๙ ธันวาคม ๒๕๕๗ นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ เพื่อร่วมกิจกรรมฉลองครบรอบ ๖๐ ปี การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทยกับอียิปต์

                            (๒) การเยือนของบุคคลสำคัญอื่น ๆ

                                   ปี ๒๕๔๒ นายสวาสดิ์ สุมาลยศักดิ์ จุฬาราชมนตรี เยือนสาธารณรัฐอาหรับอียิปต์อย่างเป็นทางการเพื่อเข้าร่วมการประชุมศาสนาอิสลาม

ฝ่ายอียิปต์

        การเยือนระดับรัฐบาล

                             รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ

 - ปี ๒๕๓๙ นายอัมร์ มูซา (Amr Moussa) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอียิปต์ เยือนไทย

 - วันที่ ๑๓ - ๑๕ ตุลาคม ๒๕๔๗ นายเอสซาด ซาอัด (Ezzat Saad) ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอียิปต์ ฝ่ายกิจการเอเชีย เยือนไทยในฐานะ
แขกของกระทรวงการต่างประเทศ

                       (๒) การเยือนของบุคคลสำคัญอื่น ๆ

      - วันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ - ๒ มีนาคม ๒๕๔๗ เชค อะห์หมัด อัล ตอยยิบ(Sheikh Ahmed Al-Tayeb) อธิการบดีมหาวิทยาลัยอัล อัซฮัร เดินทางเยือนไทยในฐานะ
แขกของรัฐบาล

      - วันที่ ๒๓ - ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๐ นายมูฮัมหมัด ซัยยิด ตันตาวี (Muhammad Sayid Tantawy) ผู้นำสูงสุดทางศาสนาอิสลามของอียิปต์ (Grand Imam of Al Azhar) (เทียบเท่าระดับนายกรัฐมนตรี) เยือนไทยในฐานะแขกของรัฐบาล

 - วันที่ ๒๐ - ๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๗ นายอับบาส ชูมาน (Abbas Shoman) รองผู้นำสูงสุดทางศาสนาอิสลามของอียิปต์ เยือนไทยในฐานะแขกของกระทรวงการต่างประเทศ

 - วันที่ ๓ - ๙ เมษายน ๒๕๖๐ ศาตราจารย์ ดร. เชาว์กี อิบราฮีม อับเดลการีม โมซา อัลแลม (Shawki Ibrahim Abdelkarim Mosa Allam) ผู้ตัดสินชี้ขาดสูงสุดทางศาสนาอิสลาม (Grand Mufti) ของอียิปต์ เยือนไทยในฐานะแขกของกระทรวงการต่างประเทศ